BÖLÜM 15
İslâm dini prensip olarak evliliğin çözülmesini hoş karşılamaz ise de, zaruret zamanında son çare olarak boşanmayı mübah kılmıştır. Allah-u Teâlâ, evlilik hayatı çekilmez bir hâl aldığında, müminlere yolların en güzeline girmelerini, meşru bir boşama yapmalarını emretmektedir. Çünkü bu durumda karı ve kocayı zorla birbirine bağlı tutmak imkânı yoktur.
Allah-u Teâlâ Âyet-i kerime'sinde: "Ey iman edenler! Eşlerinizden ve çocuklarınızdan size düşman olanlar vardır." buyurmaktadır. (Teğabün: 14) Dini hayata, hayır ve infaka, ahlâk ve fazilete karşı olan her davranış bu Âyet-i kerime'nin şümulüne girmektedir. Kimi eşler vardır ki kocalarının, kimi çocuklar da vardır ki babalarının düşmanıdırlar. Bu düşmanlık onları sâlih amellerden alıkoymak mânâsınadır. İbâdet ve taatten meşgul ederler. Haram kazanca ve günah olan işlere sevk ederek büyük mesuliyetlere maruz bırakabilirler. Bu düşmanlık eşleri boşamaya kadar götürebilir, böyle bir durumda nikâhın devamı büyük zararlara yol açar. Şöyle ki; Aralarında müthiş bir husumet ve geçimsizlik bulunduğu halde erkek karısının nafakasını ödemeye, kadın da erkeğin nikâhı altında hapsedilmeye zorlanırsa, nikâhın devam ettirilmesinde taraflar için bir fayda düşünülemez. Aksi halde daha büyük tehlikeler doğabilir, hatta cinayetlere ve intiharlara kadar götürebilir.
Bu mahzurları dikkate alan İslâm, gerektiğinde evliliğin sona erdirilmesi kapısını aralamış, nikâh haklarına riâyet edilmediği ve tarafların tamiri güç anlaşmazlıklara düştüğü durum gibi sebepler karşısında boşanmayı meşru kılmıştır. Boşanmanın hiçbir zaman sebepsiz olmadığı bir gerçektir.
Buna rağmen boşanma ictimâi bir yaradır. Çocukların sahipsiz kalmasına, fertler ve âileler arasına huzursuzlukların, düşmanlıkların girmesine sebep olur.
Resul-i Ekrem -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz boşanmayı tavsiye etmemiş ve bir Hadis-i şerif'lerinde şöyle buyurmuştur: "Allah'ın helâl kıldığı şeyler arasında, boşanma hiç sevmediği helâldir." (İbn-i Mâce: 2018)
Boşanmanın şer'î hükümleri değişiktir. Bazen kadını boşamak vâcip, bazen müstehap, bazı durumlarda da mübah olur. Allah-u Teâlâ dinen vâcip veya müstehap, ya da mübah kılınan bir şeye buğzetmez. Haram veya mekruh olan şeye buğzeder. Allah-u Teâlâ'nın buğzettiği boşama, mekruh olan yani sebepsiz yere yapılan boşamadır. Böyle bir boşama evliliğin yararlarını giderir, üzüntülere yol açar. Aynı zamanda küfrân-ı nimettir.
Başta çocuklar olmak üzere talâk çeşitli zararlara yol açabilir. "İki şerden ehven olanı tercih edilir." kaidesi ile amel edilerek daha büyük ve daha ağır zararları kaldırmak uğruna daha hafif olanlarına katlanılır.
Aile hayatının devam edebilmesi için karşılıklı hoşgörü çerçevesinde ve sabır, sükût ilkesinde birçok meseleler halledilebilir ve üstesinden gelinebilir. Ufak sebeplerden dolayı aile yuvasını yıkmak, şer'î hükümleri bilmeden, cahilce dil alışkanlığı yaparak boşamak ve hatta üç talâk hakkını kullanıp evlilik müessesini kökünden yıkıp, çocuklarının anne ve baba şefkati olmadan büyümesine sebep olmak hoş karşılanmayan bir durumdur. Kul hakkına girer.
Âyet-i kerime'de şöyle buyuruluyor: "Kadınlarınızla iyi geçinin." (Nisâ: 19)
Bir diğer Hadis-i şerif'lerinde: "Kadın eğe kemiği gibidir. Onu doğrultmaya kalkarsan kırarsın. Bulunduğu halde bırakırsan eğriliğine rağmen ondan faydalanabilirsin." (Tirmizî) O yüzden insan ahkâm-ı İlâhi'ye muğayir iş yapmayacak. Hudud-u İlâhi dahilinde olacak.
Kadında eğrilik fıtrîdir, özünde tevarüs edegelen bir şey gibidir. Eğriliklerini doğrultmaya imkân yoktur. Kadını ne pahasına olursa olsun doğrultmaya çalışan onu mutlaka kırar.
Erkek hiçbir zaman kadından müstağnî kalamayacağı cihetle geçinmenin çaresini bulmak ve sabırlı olmak ona düşen bir vazifedir. Onlarla güzel geçinmenin esası; tahammül, anlayış ve iyi davranıştır.
Bu itibarla insan, kadından ev ve âile düzeniyle ilgili maksatları tam olarak elde etmek isterse, o takdirde mutlaka önemsiz bazı şeyleri görmemezlikten gelmesi, öfkesini tutması gerekir.
"Eğer onlardan hoşlanmazsanız, umulur ki hoşunuza gitmeyen bir şeye Allah birçok hayırlar koymuş olabilir." (Nisâ: 19)
Onlardan hoşlanmıyorsanız, sırf nefisleriniz onlardan hoşlanmıyor diye ayrılmaya kalkışmayın. Hoşlanmamanıza rağmen katlanın. Belki sizin hoşlanmadığınız bir durumda, sevdiğinizde bulamayacağınız birçok hayır bulabilirsiniz. Aranızda güzel bir ülfet ve muhabbet tecellî eder’
‘İşte bundan dolayı boşanmaktan vazgeçtim’ dedi babam.
‘İyide böyle geçinme olmaz ki' dedim babama.
‘Ne yapalım, bu da benim imtihanım’ dedi babam.
‘Dedemlerin adresini biliyor musun?’ dedim babama, onu sabırla dinledikten sonra.
‘Biliyorum’ dedi babam
‘Onların adreslerini verir misin?’ dedim babama.
Babam ‘elbette’ dedikten sonra kâğıt kalem çıkarıp adreslerini yazdı ve annem ve kız kardeşime görünmeden gitmemi tembihledi.
Ertesi gün onları görmeye gitmeden evvel dini kitaplar aldığım sahafçının yanına gittim. Tam içeriye girecektim ki Damla'yı gördüm. Kemal amcayla koyu bir sohbete dalmışlardı. Belli ki onu tanıyordu. Zaten bildiğim kadarıyla tanımadığı insanlarla pek konuşmazdı. Konuştuğu zaman ise İslami konulardan konuşurdu ve mesafeli davranırdı.
Onları dışarıdan izlerken Kemal amca beni gördü. Görür görmezde içeri gelmem için seslendi. Damla’dan dolayı utancımdan içeri girmek istemesem de Kemal amcanın ısrarı üzerine girmek zorunda kaldım.
‘İlyas hoş geldin’ dedi Kemal amca ‘Bak seni kiminle tanıştırayım' dedikten sonra Damla'yı göstererek ‘Kızım Damla hukuk fakültesinde okuyor' deyince ne diyeceğimi şaşırdım.
Damla da şaşırmış babasına bakıyordu.
‘Baba’ dedi ‘Sen onu nereden tanıyorsun? Ayrıca İlyas okuldan arkadaşım. Sağ olsun beni Soner ve arkadaşlarının sataşmalarından kurtardı'
Soner lafını duyduktan sonra kendi kendime ‘Demek ki onları babası da biliyormuş’ dedim.
Damla, babasının yanında beni övmesi o kadar hoşuma gitmişti ki adeta kanatlanıp uçuyor gibi olmuştum.
‘O, on beş gün evvel dükkâna geldi ve bana namaza yeni başladığını söyledi. Namazı dosdoğru kılabilmek içinde dini kitaplar istedi. Onunla o gün bugündür tanışıyoruz’ dedi Kemal amca.
O anda bir şey fark ettim. Damla'nın ellerinde yüzük yoktu. Acaba neden takmamıştı. Yoksa nişanlı değil miydi? İşte bu gibi sorular kafama takılmıştı. Edebimden kafamdaki soruları soramazdım. Bu yüzden de her şeyi zamana bırakacaktım.
Kemal Amca bir bana bir kızına bakıp bir şey diyecekti ki müşteri geldi. Gelen bu müşterinin üstü başı ve ağzı öyle kötü kokuyordu ki adeta burnum düştü. O belli ki yeni sigara içmiş öyle içeri girmişti. Bir şeyler sorduktan sonra da çıkıp gitti.
O gittikten sonra Kemal amcaya ‘Sigara ne kötü kokuyor dedim’ iğrenerek.
‘Aynen öyle’ dedi Kemal amca ‘Sigara öyle bir şey ki hem kendine hem başkasına zarar veriyor’
‘Kemal amca' dedim ‘Sigaranın dini boyutu nedir?’ diye sordum.
‘Evlat’ dedi Kemal amca ‘Son yıllarda yapılan birçok araştırma sigaranın insan sağlığı üzerinde pek çok zararlı etkisinin olduğunu bilimsel olarak ortaya koymuş bulunmaktadır. Bazıları ölümcül olmak üzere çok sayıda hastalığın sebebi olması itibariyle sigaranın mubah görülmesi düşünülemez. Bazı âlimler; sigaranın "tahrimen/harama yakın mekruh” olduğunu söylemişlerdir. Günümüzde bir çok âlim ve fetva meclisi, kişinin kendisini tehlikeye atmama ve öldürmeme, başkalarına zarar vermeme, zararı giderme, sağlığı koruma yönündeki temel ilkeleri esas alarak sigaranın haram olduğu görüşündedir. Dolayısıyla bir Müslüman’ın, pek çok zararı bünyesinde barındıran sigarayı içmesi caiz değildir. İslam’ın evrensel helal ve haramları Kur'an-ı Kerim’de ve onun açıklaması olan sünnette zikredilmiştir. ‘Evrensel helal ve haram’ derken kastettiğimiz şey, her zaman ve her mekâna göre genel geçer olan helal ve haramlardır.
Sigara konusu gerek sünnette, gerekse Kur’ân-ı Kerim’de yer almaz. Çünkü Kur’an’ın indiği zaman sigara denen bir şey yoktu. Sigara XV. asırdan sonra ortaya çıkmıştır.
İslam’ın temel kaynaklarında adı geçmeyen bir şeyin hükmünü anlamak için İsl