Livre cinquième--La descente · 7
Fauchelevent, düşmesi sonucu dizini incitmişti. Madeleine, onu kendi fabrikasının içinde kurduğu işçileri için olan bir infirme götürttü; burası iki hayırsever kız kardeş tarafından hizmet veriliyordu. Ertesi sabah, yaşlı adam, gece masasında bin franklık bir not buldu; bu not, Madeleine'in elinden çıkmıştı: "Arabanızı ve atınızı satın alıyorum." Araba kırılmıştı ve at ölmüştü. Fauchelevent iyileşti, ama dizindeki hareket kısıtlılığı devam etti. Madeleine, kız kardeşlerin ve papazın tavsiyeleriyle, yaşlı adamı Paris'teki Saint-Antoine bölgesindeki bir kadın manastırında bahçıvan olarak işe yerleştirdi.
Bir süre sonra, Madeleine belediye başkanı olarak atandı. Javert, Madeleine'i, ona tüm şehir üzerinde otorite veren belediye başkanlığı sargısını takarken ilk kez gördüğünde, sahibinin giysileri altında bir kurt koklayan bir mastifin hissettiği türden bir ürperti hissetti. O andan itibaren, onu mümkün olduğunca kaçındı. Görev gerektirdiğinde ve başka çaresi kalmadığında, belediye başkanıyla karşılaştığında, ona derin bir saygıyla hitap ediyordu.
Madeleine'in Montreuil-sur-mer'de yarattığı bu refah, belirttiğimiz görünür işaretlerin yanı sıra, görünmez ama bir o kadar da anlamlı başka bir belirtisi vardı. Bu asla yanıltmaz.
Nüfus acı çektiğinde, iş yokluğunda, ticaret durduğunda, vergi mükellefi, kıtlıkla vergiye direnç gösterir, süreleri aşar ve devlet, zorla tahsilat ve geri dönüş masraflarıyla çok para harcar. İş bol olduğunda, ülke mutlu ve zengin olduğunda, vergi kolayca ödenir ve devlete az maliyet çıkarır. Kamu yoksulluğu ve zenginliğinin güvenilir bir termometresi vardır; vergi tahsilat masrafları. Yedi yıl içinde, Montreuil-sur-mer bölgesindeki vergi tahsilat masrafları üçte bir oranında azalmıştı; bu durum, o dönemde maliye bakanı olan M. de Villèle tarafından sıkça örnek gösteriliyordu.
Fantine bu duruma döndüğünde, ülkenin durumu böyleydi. Hiç kimse onu hatırlamıyordu. Neyse ki, Madeleine'in fabrikasının kapısı, dost bir yüz gibi görünüyordu. Oraya gitti ve kadınlar atölyesine kabul edildi. Fantine için bu iş tamamen yeniydi; pek de becerikli olamıyordu, bu yüzden çalıştığı günden pek bir şey kazanamıyordu, ama en azından bu yeterliydi; sorun çözülmüştü, hayatını kazanıyordu.